Sở Thông tin & Truyền thông Tỉnh Bình Thuận
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Một số vấn đề về công tác cai nghiện cho người nghiện ma túy ở lứa tuổi thanh thiếu niên

Tin tức và Sự kiện

Một số vấn đề về công tác cai nghiện cho người nghiện ma túy ở lứa tuổi thanh thiếu niên

10/02/2012 11:20:02
Ma túy không là nỗi lo riêng của bất cứ quốc gia nào mà nó đã trở thành vấn nạn của toàn cầu. Chúng ta có thể hiểu: Ma tuý là các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi được đưa vào cơ thể con người, nó có tác dụng làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý của người đó.
Nếu lạm dụng ma tuý, con người sẽ lệ thuộc vào nó, khi đó gây tổn thương và nguy hại cho người sử dụng và cộng đồng. Và làm thế nào tìm được một phương pháp cai nghiện hiệu quả vẫn là câu hỏi chưa có lời đáp.

Đối với thanh thiếu niên nghiện ma tuý làm cho họ thường xa lánh nếp sinh hoạt lành mạnh như: học tập vui chơi, lao động, thể thao, yêu thương và yêu người thân, bè bạn. Họ thường sống ủ dột, cách biệt xa lánh mọi người, xa lánh bạn tốt, chỉ tìm bạn nghiện để chơi và cùng nhau sử dụng ma tuý... Bên cạnh đó, đối tượng nghiện ma tuý có nguy cơ bị lây nhiễm HIV/AIDS, khi tiêm chích ma tuý, đối tượng thường dùng chung bơm kim tiêm mà không khử trùng hoặc khử trùng qua loa không đảm bảo yêu cầu sinh, vì vậy họ rất dễ bị lây nhiễm HIV/AIDS (ở Việt Nam 65% người nhiễm HIV/AIDS là người nghiện ma tuý). Để có tiền sử dụng ma tuý, người nghiện đã phạm tội trộm cắp, cướp của, giết người, buôn bán ma tuý...

Trong đó, có nhiều nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy trong thanh thiếu niên hiện nay như:

Thứ nhất, về phía gia đình: Môi trường cuộc sống gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển tâm lý cũng như nhân cách của trẻ. Không khí gia đình rất quan trọng, ảnh hưởng lớn đến quá trình tiếp cận và trở thành đối tượng nghiện của thanh thiếu niên. Những đứa trẻ mà cha mẹ có mối quan hệ phức tạp như: ly thân, ly hôn; những gia đình điều kiện kinh tế khá giả mà nuông chiều thái quá để cho con em mình có điều kiện giao du, chơi bời và không khí gia đình không bình thường 1à một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đứa trẻ tiếp cận với ma tuý và trở thành kẻ nghiện ma tuý.

Thứ hai, từ xã hội hay hoàn cảnh xã hội xung quanh tác động: Từ việc bố mẹ không quan tâm đến con cái hoặc nuông chiều thái quá dẫn đến sự quản lý con cái bị buông lỏng để trẻ mải chơi, đua đòi, lười học, học kém, bỏ học dẫn đến bị lôi kéo nghiện ma tuý. Bên cạnh đó, không nghề nghiệp, hoặc nghề nghiệp không ổn định, có địa vị thấp trong xã hội, thu nhập thấp và không ổn định, không kiếm đủ tiền cho cuộc sống độc lập của mình, vì thế họ có cảm giác thua thiệt về tâm lý, dễ sinh chán chường, bất mãn và sinh ra nghiện ngập.

Thứ ba, từ phía bạn bè cùng lứa tuổi: Ngoài gia đình và nhà trường thì thanh thiếu niên còn chịu ảnh hưởng lớn của môi trường bạn bè. Nếu tiếp xúc với nhóm bạn tốt sẽ có thể học theo bạn những cử chỉ hành vi đẹp, biết giúp đỡ quan tâm đến mọi người. Ngược lại, nếu các em tiếp xúc với nhóm bạn xấu, sẽ học từ bạn bè những hành vi không tốt, điển hình như nghiện ma túy.

Thứ tư, từ chính những đối tượng nghiện: Một số trẻ vì vui vẻ, thoả mãn trí tò mò, thích mạo hiểm, làm dịu bớt nỗi đau, cảm thấy mình là người lớn, tỏ ra độc lập, muốn thuộc về một nhóm nào đó, hay trông ''hay hay'' thì tham gia thử hút ma túy thì sẽ dẫn đến nghiện.

Theo số liệu báo cáo của các địa phương trên cả nước, tính đến cuối tháng 6/2011, cả nước có 149.000 người nghiện ma tuý. So với cuối năm 1994, số người nghiện ma tuý đã tăng khoảng 2,7 lần, với mức tăng xấp xỉ 6.000 người nghiện/năm. Đáng báo động là độ tuổi của người nghiện ma tuý có xu hướng trẻ hoá. Cuối năm 2010, gần 70% người nghiện ma tuý ở độ tuổi dưới 30 trong khi năm 1995, tỷ lệ này chỉ khoảng 42%.

Về thực trạng tình hình người nghiện ma túy của tỉnh Bình Thuận hiện nay có chiều hướng gia tăng, người nghiện ma túy ở tuổi thanh niên khá cao. Theo thống kê, hiện nay có 497 đối tượng nghiện có hồ sơ quản lý, gồm: La Gi: 22 đối tượng, Phan Thiết: 189 đối tượng, Tuy Phong: 102 đối tượng, Bắc Bình: 64 đối tượng, Hàm Tân: 35 đối tượng, Đức Linh: 44 đối tượng, Hàm Thuận Nam: 42 đối tượng, Hàm Thuận Bắc: 08 đối tượng. Ngoài ra vẫn còn một số không ít đối tượng khác có nhiều biểu hiện nghi vấn liên quan đến ma túy hiện đang tiếp tục theo dõi, xác minh. Phần lớn đối tượng nghiện ma túy hiện nay ở địa phương chủ yếu sử dụng các chất ma túy như cần sa, heroin và ma túy tổng hợp. Trong số 497 đối tượng nghiện mà các cơ quan chức năng đang quản lý có độ tuổi từ 16 đến 25 chiếm 70%. Tập trung nhiều nhất ở các xã, phường, thị trấn như: Phan Rí Cửa, Chí Công (Tuy Phong); Phước Hội, Bình Tân, Phước Lộc, Tân An, Tân Thiện (LaGi); Đức Long, Đức Thắng, Bình Hưng, Phú Tài (Phan Thiết); Tân Lập, Thuận Nam (Hàm Thuận Nam); Đức Tài (Đức Linh); Hải Ninh, Lương Sơn, Chợ Lầu (Bắc Bình); Tân Nghĩa, Tân Minh (Hàm Tân)... Đáng chú ý đối với số đối tượng nghiện mới hầu hết là ở lứa tuổi thanh, thiếu niên và có chiều hướng lây lan đến các vùng nông thôn. Một số đối tượng tái nghiện đã gây ra nhiều vụ án rất nghiêm trọng ở các địa phương như: cướp, giết người, gây thương tích, chống người thi hành công vụ... gây tâm lý lo lắng cho nhân dân.
Trong thời gian qua, công tác cai nghiện cũng đã được đẩy mạnh, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã tổ chức giáo dục tại gia đình và cộng đồng cho 192 người nghiện nhưng tỷ lệ tái nghiện vẫn cao. Công tác cai nghiện chưa có hình thức và phương pháp phù hợp với nhận thức, tâm lý cũng như mục đích cai nghiện. Nhận thức của các ngành, các địa phương về công tác cai nghiện và tái hòa nhập xã hội cho người nghiện còn chưa thống nhất.

Trong khi đó, tái nghiện ma túy đang là vấn nạn nhức nhối chưa có hồi kết của toàn xã hội. Tái nghiện là hiện tượng của một người nghiện ma tuý sau khi được chữa trị cai nghiện để trở lại cuộc sống bình thường trong xã hội, nhưng vì một lý do nào đó họ đã không kìm chế được nên lại sử dụng các chất ma tuý. Người nghiện ma tuý sau khi cai nghiện lại tái nghiện bao giờ cũng nghiện nặng hơn, chuyển sang sử dụng bằng hình thức tiêm chích. Với hình thức tiêm chích, nguy cơ mắc bệnh rất lớn vì dùng ống bơm kim tiêm hoặc dùng chung lọ thuốc trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh. Bên cạnh đó, tái nghiện ma tuý dễ dẫn đến nguy hiểm về tính mạng cho người nghiện ma tuý. Do không làm chủ được bản thân khi lên cơn nghiện mà chưa có ma tuý đáp ứng khiến người ta dễ bị tai nạn lao động, tai nạn giao thông hoặc bị tử vong do sử dụng ma tuý quá liều. Một số phải sa vào con đường phạm tội trộm cắp, cướp giật để có tiền chích hút ma tuý. Tệ hại hơn, người nghiện vốn đã bị suy sụp về tinh thần, về trạng thái tâm lý lại càng suy sụp hơn trong tình trạng tái nghiện cùng với sự tẩy chay, kỳ thị của người thân, gia đình và cộng đồng. Từ đó, người tái nghiện càng trở nên mất niềm tin, dẫn đến mắc các sai lầm, thậm chí quẫn trí, bất cần đời.

Chính vì vậy mà công tác cai nghiện cũng trở nên tốn kém hơn rất nhiều. Với số lượng người tái nghiện gia tăng, xã hội tất yếu sẽ phải gánh chịu hàng loạt vấn đề phức tạp khác như: mất trật tự an ninh xã hội, tội phạm gia tăng, các tệ nạn xã hội khác trở nên nghiêm trọng hơn. Ngày 08/7/2011, UBND tỉnh Bình Thuận ban hành Kế hoạch số 3257/KH-UBND về việc tổ chức cai nghiện và quản lý sau cai nghiện cho người nghiện ma túy giai đoạn 2011-2015. Theo kế hoạch, chỉ tiêu đến năm 2015, sẽ hoàn thành tổ chức cai nghiện cho 90% người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý với các hình thức phù hợp; 100% người đã hoàn thành cai nghiện tại Trung tâm được quản lý sau cai với các hình thức quản lý, tư vấn, giám sát phù hợp; 100% số người cai nghiện ma túy được tư vấn học nghề và đào tạo nghề; 50% số người sau cai nghiện được tư vấn việc làm và tạo việc làm. Về mục tiêu: Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện tại gia đình, cộng đồng, trung tâm, thông qua việc thực hiện các biện pháp tiếp cận đa dạng, toàn diện, liên tục; cung cấp có chất lượng hoạt động y tế, tâm lý, xã hội, việc làm, kết hợp với các biện pháp giảm tác hại do sử dụng ma túy và hạn chế lây nhiễm HIV do tiêm chích ma túy, nhân rộng các mô hình hiệu quả về cai nghiện, điều trị nghiện ma túy.

Để công tác cai nghiện ma túy ở lứa tuổi thanh thiếu niên đạt hiệu quả: Trong đó, gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục cho con em mình hiểu sâu tác hại ghê gớm của ma tuý để các em không bị quyến rũ, lôi kéo vào ma tuý; Không cho con em mình chơi thân, tiếp xúc với những em bỏ học, những người có biểu hiện nghiện hút ma tuý; Giáo dục thông qua sách báo, phim ảnh; băng hình, giải thích… với con em mình và trẻ xung quanh; Quản lý chặt chẽ các quá trình học tập chính khoá, học thêm, vui chơi ngoài giờ, quan hệ với bạn bè, sử dụng tiền …; Dành thời gian nhiều hơn nữa cho việc chăm sóc, phát hiện sớm và kiên quyết cai nghiện, quản lý chặt chẽ sau cai nghiện là biện pháp tốt nhất cứu con cái mình thoát khỏi thảm hoạ ma tuý; Tham gia, hỗ trợ hoạt động cai nghiện ma tuý tại các cơ sở cai nghiện và tại cộng đồng, phòng chống tái nghiện; Cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm phát hiện, cung cấp nhanh chóng các thông tin về tệ nạn ma tuý, việc trồng cây có chứa chất ma tuý cho cơ quan công an hoặc cơ quan khác có thẩm quyền. Xã hội trong sạch không có ma tuý chỉ khi gia đình không có ma tuý, cũng giống như cơ thể của con người chỉ được cường tráng, phát triển khi từng tế bào không bị nhiễm bệnh./.

                                Thu Lan - Sở TT&TT